YAPILANDIRMACILIK TEMELİNDE FEN KAVRAMLARININ ÖĞRENİMİ

YAPILANDIRMACILIK TEMELİNDE FEN KAVRAMLARININ ÖĞRENİMİ


Yazar Doç. Dr. Burçin ACAR ŞEŞEN
Yayınevi Çağlayan Kitabevi
ISBN 9789754361599
Baskı yılı 2019
Sayfa sayısı 109
Edisyon 1
Stok durumu Var   Stok detayları
Kargoya teslim 1 gün

ÖNSÖZ
Günümüzde, sürekli gelişim içerisinde olan çağdaş toplumlarda yaşayan bireylerden, bu hızlı gelişimlerin gereklerini karşılayabilecek niteliklere sahip olmaları istenmektedir. Bu nitelikler dikkate alındığında bireylerin bilimsel ve akılcı düşünebilme, problem çözebilme, insanlarla iletişim kurabilme ve teknolojiyi kullanabilme gibi pek çok beceriyi kazanabilmeleri; ancak etkin eğitim süreçleriyle sağlanabilir. Bilgi çağının yaşandığı günümüzde, eğitimin temel amacı, öğrencilere mevcut bilgileri aktarmaktan ziyade onların, bilgiye ulaşma becerilerini kazanmalarını sağlamaktır. Eğitim sürecinde öğrenciler, yaşamları boyunca çevre ile etkileşimleri sonucu öğrenmenin temelini oluşturan bilgi, beceri, tutum ve değerler kazanırlar. Öğrenme sonucu bireyler, içinde bulunduğu evrene yeni bir anlam yükler ve evrendeki konumunu yeniden tanımlar. Bu şekliyle bakıldığında öğrenme, dinamik bir süreç ve yaşam boyu devam eden bir faaliyettir. Günümüz araştırmacıları öğrenmenin, zihinsel bir etkinlik olarak ele alınması gerektiğini ve öğrenmenin gerçek anlamda nasıl meydana geldiğini anlamak amacıyla, öğrenme anında insan beyninde gerçekleşen fizyolojik ve kimyasal değişimlerin incelenmesine ve bilginin insan beyninde somutlaşma sürecinin belirlenmesine odaklanmışlardır. Bu araştırma sonuçları; beynin sol yarım küresinin, kavramsal ve mantıklı düşünmeye odaklanarak bilgileri sistematik olarak sıraya koyma ve mantıksal ilişkileri kurmayı; sağ yarım kürenin ise imgesel düşünüp sesleri, ritimleri, renkleri, duyguları detaydan çok bir bütün olarak algılamayı, hayal kurmayı ve yaratıcı düşünmeyi sağladığını ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, anlamlı öğrenme beynin sağ ve sol yarım kürelerin işbirliği içinde dengeli kullanımıyla gerçekleşir. Bu nedenle, daha çok sol yarımkürenin fonksiyonlarını aktif kılacak nitelikte olan ve öğrencinin öğretmen tarafından aktarılan bilgileri ezberleyerek bilgilerinin zihinlerinde etkin yapılanmasını engelleyen öğrenme ortamlarının değişimine önem verilmelidir. Öğretmen merkezli eğitim anlayışı öğrencileri düşünmeye, tartışmaya, sorgulamaya yöneltmeyerek onların çağımızın gereklerini karşılayabilecek özelliklere sahip bireyler olarak yetişmelerini engellemektedir. Dolayısıyla, etkin öğrenmenin gerçekleşebilmesi ve öğrencilerin sosyal birer birey olma özelliklerini kazanabilmeleri amacıyla, beynin çalışma mekanizması da göz önünde bulundurularak yeni öğrenme yöntem, teknik ve stratejilerinin geliştirilerek uygulanması büyük önem arz eder.
Sunulan kitapta, fen kavramlarının öğrenilme sürecinin nasıl gerçekleştiğine odaklanılmaktadır. Bu kapsamda öncelikle öğrenme kavramı üzerinde durulmuş, ardından yapılandırmacı kuramlar, yapılandırmacı öğrenme ortamı, kavramların sınıflandırılması, kavram öğrenme süreci, alternatif kavramların oluşum
vi
nedenleri, alternatif kavramların belirlenmesi ve giderilmesi, kavramsal değişim ve fen kavramlarının öğrenilmesi sürecinde kullanılabilecek öğretimsel yöntem, teknik, stratejiler örnekleriyle ele alınmıştır.
Kitabın, fen bilimlerinde kavram öğrenimine yönelik çalışmalar yapan araştırmacılar, öğretmenler ve öğretmen adayları için bir rehber olacağına inanıyorum.
Kitabın hazırlanması sürecinde, sevgisi ve anlayışıyla destek veren canım oğlum Ege ŞEŞEN ve eşim Özkan ŞEŞEN’e, değerli katkılarını esirgemeyen sayın hocam Prof. Dr. Fatma Gülay KIRBAŞLAR’a, Doç. Dr. Elif İNCE’ye, Dr. Öğretim Üyesi Ayfer MUTLU’ya ve Dr. Öğretim Üyesi Çiğdem ÇINGIL BARIŞ’a sonsuz teşekkürler.
Doç. Dr. Burçin ACAR ŞEŞEN
Ocak, 2019
İstanbul

vii
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ. ................................................................................................................ iv
İÇİNDEKİLER ..................................................................................................... vii
BÖLÜM 1
KAVRAMSAL ÖĞRENMENİN GELİŞİMİ ............................................................... 1
1.1 YAPILANDIRMACILIK ..................................................................................... 3
1.2 JEAN PİAGET’İN BİLİŞSEL GELİŞİM KURAMI .................................................. 4
1.3 LEV SEMENOVICH VYGOTSKY’İN SOSYOKÜLTÜREL KURAMI ..................... 10
1.4 PIAGET VE VYGOTSKY’İN KURAMLARININ ÖĞRENME ORTAMLARINA YANSIMALARI ..................................................................................................... 12
1.5 YAPILANDIRMACI ÖĞRENME ORTAMI ....................................................... 14
1.5.1 YAPILANDIRMACI ÖĞRENME ORTAMLARINDA OTURMA DÜZENİ ....... 16
1.5.2 YAPILANDIRMACI ÖĞRENME ORTAMLARINDA ÖĞRETMEN ................ 18
1.5.3 YAPILANDIRMACI ÖĞRENME ORTAMLARINDA ÖĞRENCİ..................... 19
BÖLÜM 2
KAVRAM GELİŞTİRME SÜRECİ VE ANLAMLI ÖĞRENME .................................. 21
2.1 KAVRAM ....................................................................................................... 21
2.2 KAVRAMLARIN SINIFLANDIRILMASI ............................................................. 22
2.3. KAVRAM ÖĞRENME SÜRECİ ....................................................................... 23
2.3.1. GENELLEME SÜRECİ .............................................................................. 24
2.3.2. AYIRT ETME SÜRECİ ............................................................................... 24
2.3.2. KAVRAM GELİŞTİRME SÜRECİ ............................................................... 25
2.4. FEN KAVRAMLARININ DOĞRU ÖĞRENİLMESİNE ENGEL OLAN ALTERNATİF KAVRAMLAR ....................................................................................................... 26
2.4.1. ALTERNATİF KAVRAMLARIN TÜRLERİ VE OLUŞUM NEDENLERİ ............ 27
2.5. ALTERNATİF KAVRAMLARIN SAPTANMASI................................................. 29
2.5.1. GÖRÜŞME .............................................................................................. 30
2.5.2. AÇIK UÇLU SORULAR ............................................................................. 31
2.5.3. ÇOKTAN SEÇMELİ TESTLER .................................................................... 32
2.5.4. İKİ AŞAMALI TEŞHİS TESTLERİ................................................................ 33
2.5.5. ÜÇ AŞAMALI TEŞHİS TESTLERİ ............................................................... 36
2.5.6. DÖRT AŞAMALI TEŞHİS TESTLERİ .......................................................... 37
viii
2.5.7. KAVRAM HARİTALARI ............................................................................ 39
2.5.8. ÇİZİM ..................................................................................................... 42
2.5.9. KAVRAM KARİKATÜRLERİ ...................................................................... 44
2.6. FEN ALANINDAKİ BAZI ALTERNATİF KAVRAMLAR ...................................... 48
Fotosentez ....................................................................................................... 48
Isı ve Sıcaklık .................................................................................................... 49
Enerji ………………………………………………………………………………………………………… 50
Fiziksel ve Kimyasal Değişim ............................................................................ 50
Asitler ve Bazlar ............................................................................................... 53
Kimyasal Bağlar ................................................................................................ 54
Bileşikler .......................................................................................................... 55
Karışımlar ......................................................................................................... 56
Astronomi ........................................................................................................ 57
Çevre .. ............................................................................................................. 58
BÖLÜM 3
KAVRAMSAL DEĞİŞİM VE KAVRAM ÖĞRENMEDE KULLANILAN ÖĞRENME YÖNTEM, TEKNİK VE STRATEJİLER .............................................................. 59
3.1. KAVRAMSAL DEĞİŞİM ................................................................................ 59
3.2. KAVRAM ÖĞRENMEDE KULLANILAN ÖĞRENME YÖNTEM, TEKNİK VE STRATEJİLER ....................................................................................................... 62
3.2.1. ÜÇ AŞAMALI ÖĞRENME DÖNGÜSÜ MODELİ ........................................ 62
3.2.2. DÖRT AŞAMALI ÖĞRENME DÖNGÜSÜ MODELİ .................................... 65
3.2.3. BEŞ AŞAMALI ÖĞRENME DÖNGÜSÜ (5E) MODELİ................................ 68
3.2.4. YEDİ AŞAMALI ÖĞRENME DÖNGÜSÜ (7E) MODELİ .............................. 72
3.2.5. SORGULAMAYA DAYALI ÖĞRENME YAKLAŞIMI .................................... 78
3.2.6. TAHMİN-GÖZLEM-AÇIKLAMA ............................................................... 81
3.2.7. ARGÜMANTASYONA DAYALI ÖĞRENME ............................................... 84
3.2.8. KAVRAM ÖĞRENİMİNDE GÖRSEL ARAÇLAR ......................................... 87
KAYNAKÇA ....................................................................................................... 93

Axess
Axess

Taksit Taksit Tutarı Toplam Tutar
Tek çekim - 20,00 TL
2 ay 10,00 TL 20,00 TL
3 ay 6,67 TL 20,00 TL
6 ay 3,83 TL 23,00 TL
9 ay 2,69 TL 24,20 TL
12 ay 2,12 TL 25,40 TL

cardFinans
cardFinans

Taksit Taksit Tutarı Toplam Tutar
Tek çekim - 20,00 TL
2 ay 10,00 TL 20,00 TL
3 ay 6,67 TL 20,00 TL
6 ay 3,83 TL 23,00 TL
9 ay 2,69 TL 24,20 TL
12 ay 2,12 TL 25,40 TL

Bonus
Bonus

Taksit Taksit Tutarı Toplam Tutar
Tek çekim - 20,00 TL
2 ay 10,00 TL 20,00 TL
3 ay 6,67 TL 20,00 TL
6 ay 3,83 TL 23,00 TL
9 ay 2,69 TL 24,20 TL
12 ay 2,12 TL 25,40 TL

World
World

Taksit Taksit Tutarı Toplam Tutar
Tek çekim - 20,00 TL
2 ay 10,00 TL 20,00 TL
3 ay 6,67 TL 20,00 TL
6 ay 3,83 TL 23,00 TL
9 ay 2,69 TL 24,20 TL
12 ay 2,12 TL 25,40 TL

Maximum
Maximum

Taksit Taksit Tutarı Toplam Tutar
Tek çekim - 20,00 TL
2 ay 10,00 TL 20,00 TL
3 ay 6,67 TL 20,00 TL
6 ay 3,83 TL 23,00 TL
9 ay 2,69 TL 24,20 TL
12 ay 2,12 TL 25,40 TL

Paraf
Paraf

Taksit Taksit Tutarı Toplam Tutar
Tek çekim - 20,00 TL
2 ay 10,00 TL 20,00 TL
3 ay 6,67 TL 20,00 TL
6 ay 3,83 TL 23,00 TL
9 ay 2,69 TL 24,20 TL
12 ay 2,12 TL 25,40 TL

Kredi Kartı (Tek Çekim)
Kredi Kartı (Tek Çekim)

Taksit Taksit Tutarı Toplam Tutar
Peşin - 20,00 TL

Havale/EFT
Havale/EFT

Taksit Taksit Tutarı Toplam Tutar
Peşin - 19,4 TL

Bonus, Maximum, Paraf, Cardfinans, Axess ve World özelliği olan tüm kartlar ile ödeme yapılabilir.